اصول پدافند غيرعامل
| ردیف | فاکتورها |
| 1 | استتار |
| 2 | اختفا |
| 3 | پوشش |
| 4 | فریب |
| 5 | مکان یابی |
| 6 | امایش سرزمینی |
| 7 | استحکامات |
۱-استتار camouflage
استتار عبارت است از هم رنگ کردن خود و تجهیزات و اماکن با محیط را که به راحتی قابل شناسایی آنها نباشد را استتار گویند .
این تعریف نظامی در همه موارد کار برد داشته . اما می توان در ضمینه های مختلف پدافند غیر عامل تعاریف تخصصی تری برای آن در نظر گرفت.
استفاده از این شيوه ي دفاعي پدافند غيرعامل میتواند موجب
زنده ماندن انسان شود.مثلا استفاده از تورهای استتاری .
تورهاي استتاري براي پوشاندن تأسيسات و تجهيزات استفاده می شود .
استتار مدرن چيست؟
مفهوم كلي استتار مدرن عبارت است از
: جلوگيري و ممانعت ازتوانايي كشف، آشكارسازي، شناسايي و رديابي انواع حسگرهاي
الكترواپتيك، راداري، ليزري، صوتي، مغناطيسي، حرارتي و
...دشمن مي باشد
.هم چنين بهره گيري از انواع طرح ها، روش ها و تجهيزات مؤثر نظير
كنترل تشعشعات راداري، اختلال در ردگيري، ممانعت از استراق سمع و
كليه راه هاي فني و ابتكاري كه در پنهان نگاه داشتن و مخفي سازي
اهداف، تأسيسات، تجهيزات و نفرات مؤثر مي باشد، در محدوده ي
استتار مدرن هستند
.
۲- اختفا:(concealment)
اختفا به معناي مخفي شدن فرد و پنهان كردن تأسيسات
و تجهيزات از ديد دشمن است به طوري كه نيروي مقابل نتواند
وجود كسي يا چيزي را در آن موقعيت تشخيص دهد.
مخفي شدن در شيار كوه ها و لابه لاي درختان و هم چنين پنهان كردن
هواپيما و تجهيزات جنگي در تونل نمونه هايي از اختفاست
.بايد در نظر داشت كه مخفي كاري در امور نظامي يك اصل است
و هيچ كشوري در دنيا يافت نمي شود كه تمام داشته ها
و راه كارهاي نظامي خود را در معرض ديد ديگران قرار دهد
.اختفا بر دو نوع است .
الف ) اختفای طبیعی : معمولاً اشیاء مجاور مانند بوته ها ، علفها ، کنده درختها بوجود آمده اند و نیازی به تغییر دادن در آنها برای استفاده ، نمی باشد.
ب ) اختفای مصنوعی : اختفای مصنوعی را باید از اجسامی مانند تور ، علف ، برگ ،پارچه و غیره فراهم نمود .بدیهی است در هر نوع اختفا باید اثرات تغییر فصل را در نظر داشت.
باید دانست که اختفا فقط افراد و وسایل را در برابر دید دشمن حفظ می کند.
قواعد اختفا
۱ – از حرکت بیهوده دوری کنید.
2 – از تمام وسایل اختفا استفاده کنید.
3 – در هنگام دیده بانی در پائین قرار بگیرید.
4 – اشیائ براق را نمایان نکنید.
5 – از خط افق دوری کنید.
6 – خطوط تنظیم پیرامون اشیاء را بهم بزنید.
7 – سکوت را رعایت کنید .
۳ - پوشش
ايجاد پوشش يک اقدام موقتي است که با بالا رفتن شدت تهديد و احتمال حمله هوايي موشکي انجام شده و تا زماني که احتمال حمله وجود دارد ادامه مي يابد.
با اين عمل تاسيسات و تجهيزات يا مرکز فعاليت از ديد خلبان يا حسگر نصب شده در سر بمب و موشک پنهان گرديده و هدف گيري و هدايت موشک و بمب هاي هدايت شونده از جمله بمب هاي ليزري ميسر نشده و يا دقت آنها کاهش مي يابد.
پوشش مي تواند توسط دود ، بخار آب (غليظ) و يا با هوا کردن بادکنک و بالن ايجاد شود.
انواع پوشش:
ـ پوشش امنيتي: اقداماتي است که عمدتاً در مورد تاسيسات ثابت به کار گرفته مي شود و فعاليت هاي مجازي يا غيرواقعي را براي دشمن تداعي مي کند.
ـ پوشش فيزيکي: اصطلاحاً اقداماتي است که موقتاً به صورت فيزيکي مانع از تشخيص هدف مي گردد. که از جمله اين اقدامات مي توان به ايجاد پرده دود يا بخار غليظ اشاره کرد.
۴- فريب:
به هرگونه اقدام حيله گرانه اي كه باعث گمراهي و
غفلت دشمن براي رسيدن به اطلاعات و محاسبه و برآورد صحيح
از توان كمي وكيفي طرف مقابل گرديده و او را در تشخيص هدف
و هدف گيري با شك و ترديد مواجه سازد، فريب گفته مي شود.
مانند: ساخت ماكت تجهيزات جنگي و قراردادن آن در مكان هاي
مختلف.
۵ - مکان يابي :
انتخاب مطلوب و بهينه يک محل با امکان تحقق آن فعاليت و داشتن شرايط مناسب براي توسعه آينده به گونه اي که علاوه بر عوامل عمومي اصول پدافند غيرعامل رعايت شود.
۶- آمايش دفاعي:
شامل سازماندهي و چينش مناسب فضاها و تاسيسات براي نيل به اهداف استراتژيک و دفاعي صورت مي گيرد و به مطالعات گسترده اي نياز دارد.
۷ - استحکامات:
در بحث پدافند غيرعامل استحکامات به سازه هاي موقتي اطلاق مي شود که با توجه به شرايط و امکانات و ميزان اهميت و آسيب پذيري نقاط حياتي و حساس در محل هاي مناسب و اطراف تاسيسات ايجاد مي گردند تا مانع اصابت مستقيم موشک بمب، توبخانه ، خمپاره و يا ترکش اين مهمات به تاسيسات و يا تجهيزات گرديده و اثرات ترکش و انفجار را به طور نسبي خنثي نمايند. استحکامات به شکل زير طبقه بندي مي شوند:
الف- خاکريز
چنانچه تجهيزات در فضاي باز چيده شده و يا درون ساختماني و با مقاومت مصالح معمولي قرار گرفته باشند با ايجاد خاکريز با ارتفاع و قطر مناسب مي توان در مواردي مانع اصابت مستقيم بمب و موشک به تاسيسات و تجهيزات گرديده و در اکثر موارد مسير ترکش و موج انفجار به طرف تاسيسات را سد کرد.
ب- کيسه شن
در صورتي که فضاي لازم براي ايجاد خاکريز با شيب مناسب وجود نداشته باشد. با چيدن گوني هاي پر از شن و ماسه در چندين رديف و روي هم مي توان به نتايج مورد نظر براي حفظ تاسيسات دست يافت.
علاوه بر محصور کردن تاسيسات و تجهيزات مي توان از کيسه شن به عنوان پوشش محافظتي نيز استفاده کرد مثل: لوله هاي زميني انتقال نفت....
ج- ديوار کشي
ايجاد ديوار احتياج به بررسي کارشناسي داشته و قطر و ارتفاع آن با توجه به مقاومت مصالح به کار رفته بايد محاسبه شود. ديوار کشي شامل آجر چيني، سنگ چيني، ايجاد بلوک هايي با سيمان مسلح و يا استفاده از بلوک هاي پيش ساخته مي باشد. ديوار کشي بهتر است در قطعات مجزا و کنار هم صورت گيرد.
هدف: ايجاد سازه هاي امن و مقاوم سازي
طراحي و احداث تاسيسات حياتي و حساس به گونه اي که به طور کلي در مقابل اصابت مستقيم بمب و موشک مقاوم باشند در خيلي از موارد اصولاً عملي نبوده و به صرفه و صلاح نيز نمي باشد. زيرا هزينه ايجاد و تاسيسات با چنين مشخصاتي ممکن است به مراتب پيش از کل تجهيزات مربوطه باشد.
در اکثر موارد صلاح بر اين است که اجزا مستقل تاسيسات و تجهيزات که اصابت احتمالي بمب موشک موجب از کار افتادن تجهيزات و توقف فعاليت بخشي از مجموعه گرديده اما خسارت جانبي زيادي به بار نمي آورد تنها در مقابل موج انفجار و ترکش بمب موشک محافظت شوند ولي بخشهايي از مجموعه که صدمه ديدن آنها موجب از کار افتادن کل سيستم و وقفه کامل يا نسبي در انجام فعاليت مي گردد با مقاومت کافي اصابت بمب ساخته شوند.
چنانچه تاسيسات حياتي و حساس که احتمالاً در فهرست هدف هاي دشمن قرار دارند فاقد مقاومت کافي در مقابل اصابت مستقيم بمب، موشک بوده و يا موج انفجار ناشي از اصابت، بمب موشک در نزديکي تاسيسات را نتواند تحمل نمايند.مي توان با اجراي طرح هاي خاص مهندسي، مقاومت بناي آنها را افزايش داده و احتمالاً به حد مطلوب رسانيد.